De Aof-premie is een verplichte werkgeverspremie voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds. Uit dit fonds worden onder meer WAO- en WIA-uitkeringen betaald.
Werkgevers betalen de Aof-premie als percentage over het premieloon van werknemers. Daarmee vormt deze premie een directe component van de loonkosten.
De laatste tijd is discussie ontstaan over de hoogte van de Aof-premie en de omvang van het vermogen dat in het fonds is opgebouwd.
Wat is de Aof-premie?
Werkgevers betalen Aof-premie over het loon van hun werknemers. Het premiepercentage wordt jaarlijks vastgesteld door de overheid.
Het Arbeidsongeschiktheidsfonds financiert onder meer arbeidsongeschiktheidsuitkeringen. Wanneer de premie-inkomsten hoger zijn dan de uitgaven, ontstaat een positief saldo in het fonds.
In de afgelopen jaren is dat fondsvermogen aanzienlijk gegroeid.
Waarom is er discussie?
Volgens verschillende partijen is het vermogen in het fonds fors opgelopen. Daarbij wordt gesteld dat de Aof-premie mogelijk hoger is geweest dan strikt noodzakelijk om de uitkeringen te financieren.
Dat heeft geleid tot initiatieven waarbij werkgevers worden opgeroepen om bezwaar te maken tegen eerdere premievaststellingen of om deel te nemen aan collectieve acties.
Het is daarbij belangrijk om onderscheid te maken tussen:
- politieke discussie over de hoogte van de premie
- de juridische haalbaarheid van terugvordering
- commerciële initiatieven die hierop inspelen
Dat zijn drie verschillende kwesties.
Kan Aof-premie worden teruggevorderd?
De hoogte van de Aof-premie wordt vastgesteld via wettelijke regelingen en algemene maatregelen van bestuur. Dat betekent dat terugvordering alleen mogelijk is wanneer:
- de premievaststelling onrechtmatig blijkt, of
- een rechter oordeelt dat sprake is van strijd met hogere regelgeving.
Op dit moment is er geen definitieve rechterlijke uitspraak waarin is vastgesteld dat de Aof-premie structureel onrechtmatig is geheven.
Dat betekent dat deelname aan terugvorderingsacties gepaard gaat met juridische onzekerheid.
Kunnen werkgevers een claim indienen?
In de praktijk zijn er inmiddels verschillende initiatieven ontstaan waarbij werkgevers een claim of bezwaar kunnen indienen tegen de hoogte van de Aof-premie die in eerdere jaren is betaald.
Een voorbeeld daarvan is een collectieve actie via het platform Massaalbezwaar.nl, waarbij werkgevers zich kunnen aansluiten bij een gezamenlijke juridische procedure. Het doel van dergelijke initiatieven is om te laten toetsen of de Aof-premie mogelijk hoger is vastgesteld dan noodzakelijk.
Werkgevers die overwegen deel te nemen aan zo’n actie doen er goed aan om vooraf te beoordelen:
- welke kosten of voorwaarden aan deelname zijn verbonden
- welke periode van premies eventueel wordt meegenomen
- welke juridische onzekerheden daarbij een rol spelen
Omdat er nog geen definitieve rechterlijke uitspraak ligt over de rechtmatigheid van de premie, blijft deelname aan dergelijke initiatieven een afweging.
Wat betekent dit voor werkgevers?
De Aof-premie vormt een onderdeel van de totale werkgeverslasten. Een eventuele aanpassing of herziening van de premie kan daarom financiële impact hebben.
Tegelijkertijd maakt de premie onderdeel uit van het sociale zekerheidsstelsel. Schommelingen in het fondsvermogen komen vaker voor en worden mede beïnvloed door economische ontwikkelingen, arbeidsmarktontwikkelingen en uitkeringslasten.
Voor werkgevers is het verstandig om:
- commerciële claims over terugvordering kritisch te beoordelen
- inzicht te hebben in hoe de Aof-premie is opgebouwd
- te weten welke premiepercentages in de afgelopen jaren zijn toegepast
Conclusie
De discussie over de Aof-premie raakt direct aan de werkgeverslasten. Tegelijk is het juridische speelveld complex en nog niet uitgekristalliseerd.
Werkgevers kunnen ervoor kiezen om een claim of bezwaar in te dienen via lopende initiatieven, maar de uiteindelijke uitkomst daarvan is nog onzeker.
Voor nu geldt dat de Aof-premie wettelijk is vastgesteld en verschuldigd. Of en in hoeverre terugvordering mogelijk is, zal afhangen van toekomstige juridische ontwikkelingen.
