Als directeur-grootaandeelhouder (dga) krijg je vroeg of laat te maken met pensioen. Misschien ontvang je inmiddels AOW en pensioen, maar blijf je daarnaast werkzaamheden verrichten voor je eigen bv. Wat betekent dat voor de gebruikelijkloonregeling?
Een veelvoorkomend misverstand is dat het gebruikelijk loon automatisch vervalt of lager wordt zodra een dga de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Zo eenvoudig ligt het niet.
Wat is de gebruikelijkloonregeling?
Werk je voor een vennootschap waarin je een aanmerkelijk belang hebt? Dan krijg je in beginsel te maken met de gebruikelijkloonregeling.
Het uitgangspunt is dat je een loon ontvangt dat normaal is voor het niveau en de duur van je werkzaamheden.
Voor 2026 wordt het gebruikelijk loon in beginsel vastgesteld op het hoogste van de volgende bedragen:
- het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking;
- het loon van de meestverdienende werknemer binnen de bv of een verbonden vennootschap;
- € 58.000 per jaar.
Het bedrag van € 58.000 is dus een belangrijk normbedrag, maar niet automatisch het salaris dat iedere dga moet ontvangen. Het gebruikelijk loon kan, afhankelijk van de omstandigheden, hoger of lager uitvallen.
Kun je aannemelijk maken dat het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking lager is? Dan kan het gebruikelijk loon op dat lagere bedrag worden vastgesteld.
Wat verandert er als een dga met pensioen gaat?
Het bereiken van de pensioen- of AOW-leeftijd betekent op zichzelf niet dat de gebruikelijkloonregeling vervalt.
Blijf je na je pensionering werkzaamheden verrichten voor je eigen bv? Dan moet nog steeds worden beoordeeld welk loon gebruikelijk is voor het niveau en de duur van deze werkzaamheden.
Ga je na pensionering bijvoorbeeld aanzienlijk minder werken, draag je een deel van je taken over of verandert je rol van dagelijks bestuurder naar een meer adviserende functie? Dan kan dat relevant zijn voor de hoogte van het gebruikelijk loon.
Een lager gebruikelijk loon volgt echter niet automatisch uit het feit dat je gepensioneerd bent. De hoogte moet kunnen worden onderbouwd aan de hand van de feitelijke werkzaamheden en het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking.
Tellen AOW en pensioen mee voor het gebruikelijk loon?
Ontvang je naast je salaris AOW of een pensioenuitkering? Dan betekent dit niet dat je deze inkomsten simpelweg van het gebruikelijk loon mag aftrekken.
De gebruikelijkloonregeling ziet op de beloning voor de werkzaamheden die je voor de bv verricht. Bij het bepalen van het gebruikelijk loon staat daarom centraal welk loon passend is voor het niveau en de duur van deze werkzaamheden.
Het feit dat je daarnaast AOW of pensioen ontvangt, is op zichzelf dus geen reden om het gebruikelijk loon te verlagen.
Kan het gebruikelijk loon lager zijn dan € 58.000?
Ja, dat kan.
Het bedrag van € 58.000 is het normbedrag voor 2026, maar dat betekent niet dat iedere dga minimaal € 58.000 moet ontvangen.
Kun je aannemelijk maken dat het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking lager is? Dan mag het gebruikelijk loon op dat lagere bedrag worden vastgesteld.
Voor een gepensioneerde dga die zijn werkzaamheden afbouwt of wiens rol binnen de onderneming verandert, kan het daarom verstandig zijn om opnieuw te beoordelen of het bestaande gebruikelijk loon nog aansluit bij de feitelijke situatie.
Hoe onderbouw je een lager gebruikelijk loon?
Wil je als gepensioneerde dga het gebruikelijk loon verlagen omdat je minder bent gaan werken of omdat je werkzaamheden en verantwoordelijkheden zijn veranderd? Dan is een goede onderbouwing essentieel.
Alleen aangeven dat je inmiddels met pensioen bent of minder uren werkt, is niet voldoende.
Bij een goede onderbouwing kun je onder andere kijken naar:
De feitelijke werkzaamheden
Welke werkzaamheden voer je nog daadwerkelijk uit? Zijn bepaalde operationele, commerciële of leidinggevende werkzaamheden inmiddels overgedragen aan medewerkers of een opvolger?
De arbeidsduur
Hoeveel dagen of uren per week werk je daadwerkelijk voor de bv? Leg wijzigingen in de arbeidsduur bij voorkeur schriftelijk vast.
Verantwoordelijkheden en bevoegdheden
Ben je nog verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en neem je nog de belangrijkste beslissingen? Of zijn managementtaken en bevoegdheden gedeeltelijk of volledig overgedragen?
De meest vergelijkbare dienstbetrekking
Welke functie in loondienst, waarbij een aanmerkelijk belang geen rol speelt, is het meest vergelijkbaar met jouw werkzaamheden? Daarbij kunnen onder andere de aard van de werkzaamheden, branche, omvang van het bedrijf, complexiteit van de functie, beslissingsbevoegdheid, arbeidsduur, werkervaring en leidinggevende verantwoordelijkheid een rol spelen.
Het loon van de meest vergelijkbare dienstbetrekking
Onderbouw welk loon bij deze vergelijkbare functie hoort. Betrouwbare salarisgegevens en andere beloningsinformatie kunnen daarbij ondersteunend zijn. Het is belangrijk dat je ook kunt uitleggen waarom juist deze functie het meest vergelijkbaar is met jouw situatie.
Het hoogste loon binnen de onderneming
Kijk ook naar het hoogste loon van werknemers binnen de bv of een verbonden vennootschap. Ook dit is een van de wettelijke ijkpunten binnen de gebruikelijkloonregeling.
De veranderingen na pensionering
Leg duidelijk vast wat er ten opzichte van de periode vóór pensionering is veranderd. Denk aan een vermindering van het aantal werkdagen, het overdragen van personeelstaken, minder commerciële verantwoordelijkheid of een verschuiving van een uitvoerende naar een adviserende rol.
Hoe concreter deze veranderingen zijn vastgelegd, hoe beter kan worden onderbouwd waarom een ander gebruikelijk loon bij de nieuwe situatie past.
Minder werken betekent niet automatisch het loon naar rato verlagen
Dit is een belangrijk aandachtspunt.
Stel dat je vóór pensionering vijf dagen per week als algemeen directeur binnen de bv werkte en na pensionering nog twee dagen per week actief blijft.
Het is dan verleidelijk om het eerdere gebruikelijk loon simpelweg naar rato van het aantal werkdagen te verlagen. Zo werkt de gebruikelijkloonregeling echter niet automatisch.
Er moet worden gekeken naar het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking. De gewijzigde arbeidsduur kan daarbij relevant zijn, maar ook de werkzaamheden, verantwoordelijkheden, bevoegdheden en overige omstandigheden moeten worden meegenomen.
De juiste redenering is daarom niet:
“Ik ben gepensioneerd en werk minder, dus mijn gebruikelijk loon mag automatisch omlaag.”
Maar:
“Mijn werkzaamheden, arbeidsduur en verantwoordelijkheden zijn aantoonbaar veranderd. Welk loon past bij de meest vergelijkbare dienstbetrekking in mijn nieuwe situatie?”
Zorg voor een goed dossier
Wordt het gebruikelijk loon verlaagd? Zorg er dan voor dat de onderbouwing niet alleen wordt besproken, maar ook schriftelijk wordt vastgelegd.
Denk bijvoorbeeld aan:
- een beschrijving van de werkzaamheden vóór en na pensionering;
- een vastlegging van de arbeidsduur;
- een overzicht van gewijzigde verantwoordelijkheden en bevoegdheden;
- informatie over de meest vergelijkbare dienstbetrekking;
- de onderbouwing van het bijbehorende loon;
- het hoogste loon van werknemers binnen de bv of verbonden vennootschappen;
- documentatie waaruit blijkt welke taken aan medewerkers, management of een opvolger zijn overgedragen.
Zo ontstaat een dossier waarmee je kunt uitleggen hoe het gebruikelijk loon is vastgesteld als de Belastingdienst daar vragen over stelt.
Twijfel over de hoogte? Vooroverleg is mogelijk
Bestaat er vooraf onzekerheid over de hoogte van het gebruikelijk loon? Dan is het mogelijk om de situatie aan de Belastingdienst voor te leggen via een verzoek om vooroverleg.
De Belastingdienst heeft hiervoor een specifieke checklist opgesteld. Daarin staat welke informatie minimaal moet worden verstrekt bij een verzoek om vooroverleg over het gebruikelijk loon.
Denk daarbij onder andere aan een gedetailleerde omschrijving van de werkzaamheden, informatie over de meest vergelijkbare dienstbetrekking en het bijbehorende loon, het hoogste loon binnen de onderneming en de argumenten waarom een lager gebruikelijk loon passend zou zijn.
Conclusie
Met pensioen gaan betekent niet automatisch dat de gebruikelijkloonregeling voor een dga stopt. Blijf je werkzaamheden verrichten voor je eigen bv? Dan blijft het belangrijk om te beoordelen welk loon bij die werkzaamheden past.
Zijn je werkzaamheden, verantwoordelijkheden of arbeidsduur na pensionering wezenlijk veranderd? Dan kan er aanleiding zijn om opnieuw naar de hoogte van het gebruikelijk loon te kijken.
Een eventuele verlaging moet wel goed worden onderbouwd. Niet de pensioenstatus zelf, maar vooral de feitelijke werkzaamheden, arbeidsduur, verantwoordelijkheden en de vergelijking met de meest vergelijkbare dienstbetrekking zijn daarbij van belang.
Ben je dga, ga je binnenkort met pensioen of ben je al met pensioen en blijf je actief binnen je bv?
Dan is dit een goed moment om te beoordelen of jouw gebruikelijk loon nog aansluit bij de werkzaamheden die je daadwerkelijk verricht.
