De EU-lidstaten hebben ingestemd met een verdere verlenging van de tijdelijke bescherming voor mensen die zijn gevlucht voor de oorlog in Oekraïne. Hierdoor kunnen Oekraïense ontheemden ook de komende periode gebruik blijven maken van hun verblijfsrechten en toegang houden tot de arbeidsmarkt, zolang zij aan de voorwaarden van de regeling voldoen.
Voor werkgevers biedt dit duidelijkheid. Maar welke regels gelden precies? En waar moet je als werkgever rekening mee houden wanneer je een Oekraïense werknemer in dienst hebt? In deze blog zetten we de belangrijkste aandachtspunten op een rij.
Wat is de Richtlijn Tijdelijke Bescherming?
De Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) is in maart 2022 door de Europese Unie geactiveerd als gevolg van de Russische inval in Oekraïne. De regeling biedt mensen die uit Oekraïne zijn gevlucht snel bescherming, zonder dat zij eerst een reguliere asielprocedure hoeven te doorlopen.
In Nederland geeft deze regeling onder meer recht op:
- opvang;
- medische zorg;
- onderwijs voor minderjarige kinderen;
- toegang tot de arbeidsmarkt;
- inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP), wanneer aan de voorwaarden wordt voldaan.
Hierdoor kunnen Oekraïense ontheemden relatief snel deelnemen aan de Nederlandse samenleving en aan het arbeidsproces.
Verlenging van de tijdelijke bescherming
De EU-lidstaten hebben ingestemd met een verdere verlenging van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming tot en met 4 maart 2028. De verlenging is bedoeld om Oekraïense ontheemden meer zekerheid te bieden zolang de oorlog voortduurt.
Hierdoor blijven de bestaande rechten voorlopig behouden, zolang aan de voorwaarden van de regeling wordt voldaan, en ontstaat er voor zowel vluchtelingen als werkgevers meer duidelijkheid over de komende jaren.
Wat betekent dit voor werkgevers?
Voor veel werkgevers is de verlenging goed nieuws. Oekraïense werknemers die onder de tijdelijke beschermingsregeling vallen, kunnen – zolang zij aan de voorwaarden voldoen – in Nederland blijven werken.
Dat betekent onder andere dat:
- bestaande arbeidsovereenkomsten in veel gevallen kunnen worden voortgezet;
- werkgevers meer continuïteit hebben in hun personeelsplanning;
- werknemers meer zekerheid krijgen over hun verblijf en werk.
Blijf als werkgever wel controleren of een werknemer nog beschikt over een geldig verblijfsdocument of ander bewijs waaruit blijkt dat hij of zij onder de tijdelijke beschermingsregeling valt.
Controleer altijd de verblijfsstatus
Werkgevers blijven verantwoordelijk voor het controleren of een werknemer in Nederland mag werken.
Controleer daarom bij indiensttreding én gedurende het dienstverband of de werknemer beschikt over geldige documenten waaruit blijkt dat hij of zij rechtmatig in Nederland verblijft en arbeid mag verrichten. Bewaar daarnaast – voor zover de wet dit voorschrijft – een kopie van de relevante identiteits- en verblijfsdocumenten in de personeelsadministratie.
Een correcte personeelsadministratie voorkomt problemen bij controles door de Nederlandse Arbeidsinspectie of andere toezichthouders.
Niet iedereen valt onder de regeling
Hoewel vaak wordt gesproken over “Oekraïense vluchtelingen”, valt niet iedere persoon automatisch onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming.
Of iemand onder de regeling valt, hangt af van de persoonlijke situatie en de voorwaarden die hiervoor gelden. Daarnaast kunnen voor bepaalde groepen afwijkende regels gelden.
Twijfel je over de verblijfs- of arbeidsstatus van een werknemer? Controleer dan altijd de actuele informatie van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) of laat je hierover adviseren.
Oekraïense werknemers leveren een belangrijke bijdrage
Sinds de invoering van de tijdelijke beschermingsregeling hebben veel Oekraïense ontheemden hun weg naar de Nederlandse arbeidsmarkt gevonden. Zij zijn inmiddels werkzaam in uiteenlopende sectoren en leveren een waardevolle bijdrage aan veel organisaties.
Voor werkgevers biedt de verlenging van de tijdelijke bescherming meer continuïteit en zekerheid. Voor de betrokken werknemers betekent dit dat zij – zolang zij aan de voorwaarden voldoen – hun werk en leven in Nederland voorlopig kunnen voortzetten.
Hoe ziet de toekomst eruit?
De tijdelijke bescherming is verlengd tot 4 maart 2028. Wat er daarna gebeurt, is nog niet definitief vastgesteld.
Op Europees niveau wordt gewerkt aan een geleidelijke overgang naar een structurele oplossing. Daarbij wordt onder andere gekeken naar mogelijkheden voor reguliere verblijfsprocedures en ondersteuning bij vrijwillige terugkeer wanneer de situatie in Oekraïne dit toelaat.
Werkgevers doen er daarom verstandig aan de ontwikkelingen de komende jaren te blijven volgen.
Conclusie
De verlenging van de tijdelijke bescherming biedt zowel Oekraïense ontheemden als werkgevers meer duidelijkheid en stabiliteit. Werknemers kunnen – zolang zij aan de voorwaarden voldoen – in Nederland blijven werken en werkgevers behouden daarmee waardevolle medewerkers.
Door de ontwikkelingen rondom de tijdelijke bescherming goed te blijven volgen, de verblijfs- en arbeidsstatus van werknemers zorgvuldig te controleren en een correcte personeelsadministratie bij te houden, voorkom je problemen achteraf en voldoe je aan de geldende regelgeving.
Heb je vragen over het in dienst nemen van buitenlandse werknemers of over de administratieve verplichtingen die daarbij horen? Neem gerust contact op met Fliandersz. Wij denken graag met je mee.
